Συχνές Ερωτήσεις

Πίνακας Ερωτήσεων :

Τι είναι τα προϊόντα βιολογικής γεωργίας;
Κορυφή

Προϊόντα βιολογικής γεωργίας είναι τα προϊόντα που για την παραγωγή τους έχουν εφαρμοστεί κανόνες που καθορίζονται από τους Καν.(ΕΚ) 834/2007 και 889/2008 και την εθνική νομοθεσία όπως κάθε φορά ισχύουν και οι οποίοι έχουν σκοπό την προστασία του περιβάλλοντος, τη διατήρηση ή και την αύξηση της ευφορίας και της βιολογικής δραστηριότητας του εδάφους, καθώς και τη δημιουργία κατάλληλων συνθηκών για τη διατήρηση της αλληλεξάρτησης μεταξύ του εδάφους με τα φυτά, των φυτών με τα ζώα και των ζώων με το έδαφος χωρίς την προσφυγή σε παράγοντες παραγωγής εξωτερικής προέλευσης.

Ποιοι είναι οι στόχοι της βιολογικής γεωργίας;
Κορυφή

Η βιολογική παραγωγή επιδιώκει τους ακόλουθους γενικούς στόχους:

      1. τη δημιουργία ενός συστήματος αειφόρου διαχείρισης της γεωργίας το οποίο:
          •  σέβεται τα συστήματα και τους κύκλους της φύσης και διατηρεί και βελτιώνει την υγεία του εδάφους, του νερού, των φυτών και των ζώων και την ισορροπία μεταξύ αυτών
          •  συμβάλλει σε υψηλό επίπεδο βιοποικιλότητας
          •  κάνει υπεύθυνη χρήση των ενεργειακών και των φυσικών πόρων, όπως το νερό, το έδαφος, οι οργανικές ύλες και ο ατμοσφαιρικός αέρας
          • ανταποκρίνεται σε υψηλού επιπέδου πρότυπα μεταχείρισης των ζώων και, ειδικότερα, ικανοποιεί τις ιδιαίτερες ανάγκες συμπεριφοράς των διαφόρων ειδών ζώων
      1. την παραγωγή προϊόντων υψηλής ποιότητας
      2. την παραγωγή ευρείας ποικιλίας τροφίμων και άλλων γεωργικών προϊόντων που να ανταποκρίνεται στην καταναλωτική ζήτηση για προϊόντα παραγόμενα με διεργασίες που δε βλάπτουν το περιβάλλον, την ανθρώπινη υγεία, την υγεία των φυτών και των ζώων και τις συνθήκες διαβίωσής τους

Ποιες είναι οι Αρμόδιες Αρχές;
Κορυφή

Η Διεύθυνση Βιολογικής Γεωργίας και ο Ο.Π.Ε.ΓΕ.Π. (Οργανισμός Πιστοποίησης και Επίβλεψης Γεωργικών Προϊόντων) ορίζονται και ως οι αρμόδιες αρχές της χώρας μας.

Η Διεύθυνση Βιολογικής Γεωργίας (αρμόδια αρχή) ασκεί την εποπτεία του Συστήματος Ελέγχου στην Ελλάδα και ρόλος της είναι να εγγυάται την αποτελεσματική, αντικειμενική και αξιόπιστη λειτουργία του. Τηρεί το μητρώο των εγκεκριμένων ιδιωτικών Οργανισμών Ελέγχου και Πιστοποίησης που αδειοδοτούνται από το ΥπΑΑ&Τ.

Ο Ο.Π.Ε.ΓΕ.Π. (AGROCERT) είναι η επιβλέπουσα αρχή και έχει σαν ρόλο την επίβλεψη του συστήματος ελέγχου με συγκεκριμένες αρμοδιότητες που του έχουν εκχωρηθεί από το ΥπΑΑ&Τ και την Διεύθυνση Βιολογικής Γεωργίας και:

      1. Υποβάλλει αιτιολογημένη γνώμη στον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων, για την έγκριση ή ανάκληση της έγκρισης των Οργανισμών Ελέγχου και Πιστοποίησης προϊόντων βιολογικής γεωργίας στην Ελλάδα
      2. Διενεργεί ελέγχους:
          • Στους εγκεκριμένους Οργανισμούς Ελέγχου και Πιστοποίησης,
          • Στους παραγωγούς και επιχειρηματίες που έχουν ενταχθεί στο σύστημα ελέγχου,
          • Στους χώρους εμπορίας και σε κάθε σημείο λιανικής ή χονδρικής πώλησης, ελέγχοντας τη σωστή χρήση των ενδείξεων, σημάτων, όρων και λογοτύπων που αναφέρονται στο βιολογικό τρόπο παραγωγής ή/και λαμβάνοντας δείγματα προς ανάλυση για την επαλήθευση του συστήματος,
          • Στις εγκαταστάσεις μη ενταγμένων στο σύστημα ελέγχου επιχειρηματιών, όταν κατά τους ελέγχους σε σημεία πώλησης, σε εγκαταστάσεις συντήρησης ή αποθήκευσης, διαπιστωθεί χρήση όρων, ενδείξεων, σημάτων ή λογοτύπων που αναφέρονται, κατά παράβαση της νομοθεσίας, στο βιολογικό τρόπο παραγωγής.

Όταν κατά τους ανωτέρω διενεργούμενους ελέγχους στοιχειοθετείται ευθύνη για παρατυπίες ή παραβάσεις, ο ΟΠΕΓΕΠ υποβάλλει το ως άνω πρακτικό ελέγχου συνοδευμένο από τεκμηριωμένη έκθεσή του στις επιτροπές εξέτασης Παρατυπιών και Παραβάσεων

        1. Χορηγεί ειδική άδεια εισαγωγής γεωργικών προϊόντων και ειδών διατροφής, προερχομένων από Τρίτες Χώρες
        2. Τηρεί μητρώο των «επιχειρηματιών» και φροντίζει ώστε κάθε ενδιαφερόμενος να έχει στη διάθεσή του ενημερωμένο κατάλογο με τα ονόματα και τις διευθύνσεις των επιχειρηματιών
        3. Διαβιβάζει στην Εποπτεύουσα Αρχή:
              • το μητρώο των «επιχειρηματιών»σχετική έκθεση για την επίβλεψη που ασκήθηκε σε κάθε εγκεκριμένο ΟΕ&Π προϊόντων βιολογικής γεωργίας κατά το προηγούμενο έτος και στους συμβεβλημένους επιχειρηματίες.

Ποιος είναι ο ρόλος των Οργανισμών Ελέγχου και Πιστοποίησης;
Κορυφή

Είναι οι εγκεκριμένοι από το ΥπΑΑ&Τ ιδιωτικοί φορείς οι οποίοι πληρούν τις προϋποθέσεις της ευρωπαϊκής και εθνικής νομοθεσίας και έχουν διαπιστευτεί από το Εθνικό Συμβούλιο Διαπίστευσης (ΕΣΥΔ) για το πρότυπο ΕΝ–45011 το οποίο αφορά στη λειτουργία φορέων πιστοποίησης προϊόντων.

Οι εγκεκριμένοι οργανισμοί στα πλαίσια του συστήματος ελέγχου πραγματοποιούν ελέγχους, στις μονάδες παραγωγής, εμπορίας, παρασκευής, αποθήκευσης ή και εισαγωγής προϊόντων βιολογικής γεωργίας από τρίτες χώρες και:

        1. επιβάλουν στις επιχειρήσεις τις ανάλογες κυρώσεις, όταν από τους ελέγχους διαπιστώνονται παραβάσεις
        2. διαβιβάζουν τα στοιχεία του ελέγχου στις Αρμόδιες Αρχές, όταν θεωρούν ότι πέραν των κυρώσεων που έχουν ήδη επιβάλει, είναι απαραίτητο να επιβληθούν επιπλέον διοικητικές ή/και οικονομικές κυρώσεις, λόγω της σοβαρότητας των παραβάσεων.
        3. εκδίδουν τα πιστοποιητικά των προϊόντων βιολογικής γεωργίας και όποια άλλα έγγραφα αφορούν τον έλεγχο των επιχειρήσεων και την πιστοποίηση των προϊόντων.
        4. παρέχουν το δικαίωμα χρήσης του Εθνικού Σήματος, του Ευρωπαϊκού λογοτύπου και του δικούς τους ιδιωτικού λογοτύπου.
        5. διαβιβάζουν κάθε έτος στον Ο.Π.Ε.ΓΕ.Π.:
              • κατάλογο των επιχειρηματιών που ελέγχουν
              • συνολική έκθεση για τους διενεργηθέντες ελέγχους
              • κατάσταση πιστοποιημένων προϊόντων και
              • κάθε άλλο στοιχείο που ζητούν οι αρμόδιες αρχές

Τι είναι Πιστοποίηση;
Κορυφή

Πιστοποίηση είναι η διεργασία κατά την οποία επιβεβαιώνεται ότι ένα προϊόν έχει παραχθεί σύμφωνα με ένα πρότυπο και ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις του ή ένα σύστημα διαχείρισης πληροί τις απαιτήσεις ενός προτύπου. Η διαδικασία της επιβεβαίωσης διενεργείται με επιθεωρήσεις που πραγματοποιούνται από ανεξάρτητο οργανισμό επιθεώρησης, όπως είναι το ΟΞΥΓΟΝΟ. Η πιστοποίηση της συμμόρφωσης ενός προϊόντος σύμφωνα με τις απαιτήσεις συγκεκριμένων προτύπων είναι δυνατό να είναι προϋπόθεση για την κυκλοφορία του στην αγορά, όπως στην περίπτωση των βιολογικών προϊόντων.

Ποιος είναι ο ρόλος του Εθνικού Συστήματος Διαπίστευσης;
Κορυφή

Διαπίστευση είναι η διαδικασία με την οποία ένας αρμόδιος φορέας παρέχει επίσημη αναγνώριση ότι ένας οργανισμός ή πρόσωπο είναι ικανός να πραγματοποιεί ειδικά έργα όπως π.χ. αναλύσεις ή πιστοποιήσεις. Πρόκειται δηλαδή για τη διαδικασία μέσω της οποίας οι φορείς πιστοποίησης αποκτούν το δικαίωμα χορήγησης «επίσημων» και αξιόπιστων πιστοποιητικών.

Στην Ελλάδα, αρμόδιος φορέας για τη διαπίστευση είναι το Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης A.E., με τον διακριτικό τίτλο E.ΣY.Δ., που υπάγεται στο Υπουργείο Ανάπτυξης. Το Ε.ΣΥ.Δ. εξετάζει και βεβαιώνει επίσημα, με τη χορήγηση Πιστοποιητικού Διαπίστευσης, ότι ένας φορέας (π.χ. ένα εργαστήριο ή ένας φορέας πιστοποίησης) έχει την ικανότητα να προσφέρει συγκεκριμένες υπηρεσίες οι οποίες προσδιορίζονται στο Επίσημο Πεδίο Εφαρμογής της Διαπίστευσης το οποίο συνοδεύει το Πιστοποιητικό Διαπίστευσης.

Οι Φορείς Πιστοποίησης και Ελέγχου βιολογικών προϊόντων προκειμένου να εγκριθούν από την αρμόδια αρχή πρέπει να διαπιστευτούν σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πρότυπο EN 45011:1998. Το πρότυπο 45011 με τίτλο «Γενικές απαιτήσεις για τους φορείς πιστοποίησης που λειτουργούν συστήματα πιστοποίησης προϊόντων» είναι το αναγνωρισμένο Ευρωπαϊκό Πρότυπο για την πιστοποίηση προϊόντων, ισοδύναμο με το ISO/IEC 65:1996, το οποίο καθορίζει τις γενικές απαιτήσεις/τα κριτήρια που πρέπει να ικανοποιεί ένας φορέας πιστοποίησης που επιθυμεί να πιστοποιεί προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων φυσικά και των βιολογικών προϊόντων. Η εφαρμογή του έχει ως απώτερο στόχο να προωθηθεί και να ενδυναμωθεί η εμπιστοσύνη στον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιείται η πιστοποίηση των προϊόντων από τους φορείς.

Πώς αναγνωρίζονται τα προϊόντα βιολογικής γεωργίας;
Κορυφή

Όταν οι καταναλωτές επιλέξουν να αγοράσουν προϊόντα βιολογικής γεωργίας, τότε θα πρέπει να γνωρίζουν ότι αγοράζουν ότι ακριβώς πληρώνουν. Το λογότυπο της βιολογικής γεωργίας και η σήμανση είναι ένας μηχανισμός που εγγυάται, αυτό ακριβώς, δηλαδή την γνησιότητα των βιολογικών προϊόντων. Οι κανονισμοί περιέχουν αυστηρούς όρους για τη σήμανση και το λογότυπο που χρησιμοποιούνται, με σκοπό την ελαχιστοποίηση της σύγχυσης των καταναλωτών ή τυχόν λανθασμένης χρήσης.

Κατά την αγορά συσκευασμένων προϊόντων, θα πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή ώστε η συσκευασία τους να είναι άθικτη (να μην έχει παραβιαστεί). Στην ετικέτα του προϊόντος θα πρέπει να φαίνονται τουλάχιστον οι παρακάτω ενδείξεις:

        1. «ΠΡΟΙΟΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ» σε συνδυασμό με την ονομασία πώλησης του προϊόντος για προϊόντα που αποτελούνται από τουλάχιστον 95% συστατικά βιολογικής γεωργίας ή «ΠΡΟΙΟΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΣΕ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ» μόνο σε προϊόντα φυτικής προέλευσης που η καλλιέργεια τους βρίσκεται σε περίοδο μετατροπής, σε συνδυασμό με την ονομασία πώλησης του προϊόντος.
        2. Τα συστατικά του προϊόντος και αν αυτά έχουν παραχθεί με βιολογικές μεθόδους. Συνήθως, τα βιολογικά συστατικά κάθε προϊόντος σημαίνονται με αστερίσκο (*), ο οποίος παραπέμπει στη φράση «προϊόν βιολογικής γεωργίας». Στην περίπτωση που ένα προϊόν αποτελείται από βιολογικά συστατικά γεωργικής προέλευσης στο σύνολό του, τότε, ο αστερίσκος και η σχετική ένδειξη μπορούν να παραληφθούν, ώστε να αποφεύγονται οι επαναλήψεις. Όταν οι αναφορές για το βιολογικό τρόπο παραγωγής γίνονται μόνο στον κατάλογο των συστατικών του προϊόντος και όχι στην ονομασία του προϊόντος, τότε, πρόκειται για συμβατικό προϊόν που απλώς περιέχει ορισμένα συστατικά βιολογικής γεωργίας. Σε αυτή την περίπτωση, θα πρέπει να αναγράφεται στον κατάλογο η περιεκτικότητα του προϊόντος σε βιολογικά συστατικά (εκφρασμένη ως ποσοστό επί τοις εκατό % επί του συνόλου της ποσότητας των συστατικών γεωργικής προέλευσης).
        3. ο κωδικός αριθμός του οργανισμού ελέγχου και πιστοποίησης στον οποίο υπόκειται η επιχείρηση που πραγματοποίησε την πλέον πρόσφατη εργασία παραγωγής ή παρασκευής, (π.χ. GR-BIO-000)
        4. όταν χρησιμοποιείται το κοινοτικό λογότυπο, ένδειξη του τόπου όπου καλλιεργήθηκαν οι γεωργικές πρώτες ύλες από τις οποίες αποτελείται το προϊόν, εμφαίνεται επίσης στο ίδιο οπτικό πεδίο με το λογότυπο και λαμβάνει μια από τις ακόλουθες μορφές, ανάλογα με την περίπτωση:
              • «Γεωργία ΕΕ», εφόσον η γεωργική πρώτη ύλη έχει παραχθεί στην ΕΕ,
              • «Γεωργία εκτός ΕΕ», εφόσον η γεωργική πρώτη ύλη έχει παραχθεί σε τρίτες χώρες,
              • «Γεωργία ΕΕ/εκτός ΕΕ», όταν μέρος των γεωργικών πρώτων υλών έχει παραχθεί στην Κοινότητα και μέρος τους έχει παραχθεί σε τρίτη χώρα.

Η προαναφερθείσα ένδειξη «ΕΕ» ή «εκτός ΕΕ» μπορεί να αντικαθίσταται ή να συμπληρώνεται από το όνομα μιας χώρας στην περίπτωση που όλες οι γεωργικές πρώτες ύλες από τις οποίες αποτελείται το προϊόν έχουν παραχθεί στη συγκεκριμένη χώρα.

Ο λογότυπος της ΕΕ για τα βιολογικά προϊόντα χρησιμοποιείται για να συμπληρώσει τη σήμανση και να αυξήσουν τη διακριτικότητα των βιολογικών τροφίμων και ποτών από τους καταναλωτές. Από τον Ιούλιο 2010, το λογότυπο της ΕΕ για τα βιολογικά προϊόντα είναι υποχρεωτικό για όλα τα βιολογικά, προσυσκευασμένα τρόφιμα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το κοινοτικό λογότυπο δε χρησιμοποιείται στην περίπτωση προϊόντων και τροφίμων υπό μετατροπή στη βιολογική γεωργία.

Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη χρήση και την εμφάνιση του κοινοτικού λογοτύπου και τις υποχρεωτικές ενδείξεις στα προϊόντα βιολογικής γεωργίας μπορείτε να βρείτε εδώ (http://ec.europa.eu/agriculture/organic/files/eu-policy/logo/user_manual_logo_el.pdf)

Κάθε προϊόν βιολογικής γεωργίας, για να μπορεί να διατεθεί ως βιολογικό, μεταβατικό, ακόμη και συμβατικό με ορισμένα βιολογικά συστατικά, είναι απαραίτητο να συνοδεύεται από Πιστοποιητικό Προϊόντος (ή άλλο σχετικό έγγραφο πιστοποίησης που να καλύπτει τη δραστηριότητα της εμπορίας του).

Κατά την αγορά μη τυποποιημένων (χύμα) προϊόντων βιολογικής γεωργίας (π.χ. από λαϊκές αγορές βιολογικών προϊόντων), ο καταναλωτής θα πρέπει να επιβεβαιώνεται πως πρόκειται για βιολογικά είδη, ελέγχοντας το Πιστοποιητικό Προϊόντος που τα συνοδεύει. Στο Πιστοποιητικό Προϊόντος καθορίζονται τουλάχιστον τα παρακάτω στοιχεία:

        1. Ο Οργανισμός Ελέγχου και Πιστοποίησης (π.χ. ΟΞΥΓΟΝΟ).
        2. Το όνομα και η διεύθυνση του επιχειρηματία
        3. Τα πιστοποιημένα προϊόντα
        4. Τους κανονισμούς προς τα οποία πιστοποιούνται τα προϊόντα
        5. Η ημερομηνία έναρξης ισχύος της πιστοποίησης, και η διάρκεια ισχύος
        6. Το στάδιο πιστοποίησης
        7. Η περίοδο παραγωγής
        8. Η εκτιμώμενη παραγωγή
        9. Το είδος συσκευασίας
        10. Η ποικιλία για τα φυτικά προϊόντα ή/και η κατηγορία ζωικού προϊόντος

Σημειώνεται πως κάθε επιχείρηση που παράγει ή/και διακινεί βιολογικά προϊόντα, είτε αυτά διατίθεται συσκευασμένα είτε όχι, θα πρέπει να διαθέτει Πιστοποιητικό Προϊόντος σε ισχύ, το οποίο να περιλαμβάνει όλα τα είδη βιολογικής γεωργίας που χειρίζεται.

Είναι πιο ακριβά τα προϊόντα βιολογικής γεωργίας και εάν ναι γιατί;
Κορυφή

Η αγορά των προϊόντων βιολογικής γεωργίας είναι μια αναπτυσσόμενη και δυναμική αγορά. Τα προϊόντα είναι ανταγωνιστικά και πωλούνται συχνά σε υψηλότερες τιμές από εκείνα της συμβατικής γεωργίας. Αυτό μπορεί να οφείλεται:

        1. στο υψηλότερο κόστος παραγωγής (π.χ. οργανικά λιπάσματα, μηχανικός τρόπος καταπολέμησης ζιζανίων, βιολογικές ζωοτροφές),
        2. στον επιπλέον μονάδων του συντελεστή εργασία που απαιτούνται (γενικά θεωρείται ότι σε μια βιολογική εκμετάλλευση απαιτείται 10-20% περισσότερο εργασία),
        3. στις μειωμένες αποδόσεις των καλλιεργειών,
        4. στη μικρή προσφορά που δεν καλύπτει επαρκώς την ολοένα αυξανόμενη ζήτηση της αγοράς σε ορισμένες κατηγορίες προϊόντων (π.χ. νωπά κηπευτικά, και ζωοτροφές)
        5. στην επιβάρυνση του κόστους ελέγχου και πιστοποίησης των προϊόντων

Ωστόσο, τα οφέλη που λαμβάνουμε υπερκαλύπτουν οποιαδήποτε διαφορά κόστους εάν λάβει κανείς υπόψη τα κοινωνικά, οικονομικά και περιβαλλοντικά οφέλη της βιολογικής γεωργίας, όπως ότι:

        1. η κατανάλωση των βιολογικών τροφίμων συμβάλλει στην προστασία της υγείας του καταναλωτή, μιας και δε χρησιμοποιήθηκαν καθόλου βλαβερές χημικές ουσίες για την παραγωγή και τη συντήρησή τους, και επιμόνως συμβάλλει στο κόστος της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης.
        2. η παραγωγική διαδικασία των βιολογικών προϊόντων συμβάλλει στην προστασία του περιβάλλοντος, αφού δε δημιουργεί απόβλητα που δηλητηριάζουν το έδαφος, τα νερά, την ωφέλιμη χλωρίδα και πανίδα, όπως οι συμβατικές παραγωγικές διαδικασίες, και επομένως μειώνεται το κόστος αποκατάστασης του περιβάλλοντος (π.χ. προγράμματα απονιτροποίησης περιοχών)
        3. η παραγωγική διαδικασία των βιολογικών προϊόντων αλληλεπιδρά με εποικοδομητικό και ζωτικό τρόπο σε όλα τα φυσικά συστήματα και κύκλους και συμβάλλει στη διατήρηση της ισορροπίας στο οικοσύστημα.
        4. τα προϊόντα προέρχονται από παραγωγή υψηλής ποιότητας, ενώ ολοένα και περισσότερες έρευνες δείχνουν ότι τα προϊόντα βιολογικής γεωργίας υπερέχουν σε θρεπτικά συστατικά από τα αντίστοιχα της συμβατικής γεωργίας.
        5. τα προϊόντα βιολογικής γεωργίας περιέχουν 20-30% λιγότερο νερό

Ποια η διαφορά βιολογικού και οργανικού Προϊόντος;
Κορυφή

Δεν έχουν απολύτως καμία διαφορά. Ορισμένες χώρες στην Ευρώπη αποκαλούν τα προϊόντα αυτά ως οργανικά και άλλες πάλι ως βιολογικά. Υπάρχουν μερικές που τα ονομάζουν ακόμα και οικολογικά. Στην Ελλάδα απλά επικράτησε ο όρος Βιολογικό.

Ποιες είναι οι διαφορές μεταξύ βιολογικής και συμβατικής γεωργίας;
Κορυφή

Μερικές βασικές διαφορές μεταξύ βιολογικής και συμβατικής γεωργίας είναι:

        1. Η βιολογική γεωργία είναι μία ήπια μέθοδος παραγωγής, με περιορισμένες εισροές σε αντίθεση με τη συμβατική γεωργία που είναι μία εντατική μέθοδος γεωργίας με υψηλές εισροές.
        2. Η βιολογική γεωργία ευνοεί τις ανανεώσιμες πηγές και την ανακύκλωση, επιστρέφοντας στο έδαφος τα θρεπτικά συστατικά, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της αειφόρου ανάπτυξης.
        3. Στη βιολογική γεωργία απαγορεύεται η χρήση συνθετικών-χημικών λιπασμάτων και φυτοπροστατευτικών προϊόντων. Αντίθετα, χρησιμοποιούνται οργανικές ουσίες, όπως η κοπριά, το άχυρο κ.ά , ενώ διατήρηση της υγείας των φυτών με προληπτικά μέτρα, όπως η επιλογή κατάλληλων ειδών και ποικιλιών ανθεκτικών στα παράσιτα και τις ασθένειες, κατάλληλης αμειψισποράς, μηχανικών και φυσικών μεθόδων και η προστασία των φυσικών εχθρών των παρασίτων
        4. Στη βιολογική γεωργία απαγορεύεται η χρήση ορμονών και αυξητικών παραγόντων, ιονίζουσας ακτινοβολίας και οι γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί ή/και συστατικά που προέρχονται από αυτούς.
        5. Η βιολογική γεωργία μεριμνά για την ευζωία των ζώων, τους χώρους άσκησης και την υποχρεωτική πρόσβαση σε βοσκοτόπους. Όλα τα ζώα πρέπει να έχουν ζωτικό χώρο, να κινούνται ελεύθερα, ενώ απαγορεύονται τα φάρμακα και οι προληπτικές θεραπείες κατά την ανάπτυξή τους. Τα ζώα τρέφονται κατά βάση με ζωοτροφές βιολογικής γεωργίας.

Είναι τα προϊόντα βιολογικής γεωργίας πιο θρεπτικά, πιο υγιή και πιο ποιοτικά;
Κορυφή

Αυτό που είναι σίγουρο είναι ότι τα βιολογικά προϊόντα είναι πιο υγιή σε ότι αφορά τουλάχιστον τα υπολείμματα γεωργικών φαρμάκων. Τα χημικά προϊόντα δεν επιτρέπονται για χρήση και ως εκ τούτου υπολείμματα στα τρόφιμα δεν ανιχνεύονται.

Το πόσο ποιοτικό όμως είναι ένα προϊόν βασίζεται σε μεγάλο βαθμό από τα υποκειμενικά κριτήρια του καθενός. Παρόλα αυτά τα βιολογικώς παραγόμενα προϊόντα παρουσιάζουν εξαιρετικές οργανοληπτικές ιδιότητες (εμφάνιση, άρωμα, γεύση), οι οποίες οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στις μεγάλες συγκεντρώσεις μικροστοιχείων που περιέχουν. Αυτό έχει άμεση σχέση και με το πόσο θρεπτικό είναι ένα προϊόν βιολογικής γεωργίας.

Η πιο πρόσφατη και μεγαλύτερη μελέτη, η οποία διήρκησε 4 χρόνια και στην οποία συμμετείχαν 33 πανεπιστημιακά ιδρύματα από όλη την Ευρώπη, έδειξε ότι στα βιολογικά δημητριακά μπορεί να παρατηρηθούν μεγαλύτερες ποσότητες βιταμινών, σε σχέση με τα συμβατικά αντίστοιχα προϊόντα. Τα βιολογικά φρούτα και λαχανικά περιέχουν 40% περισσότερα αντιοξειδωτικά από τα συμβατικά προϊόντα, με αποτέλεσμα να προστατεύουν τον οργανισμό από την εκδήλωση σοβαρών παθήσεων. Ακόμη μεγαλύτερα ήταν τα ποσοστά αντιοξειδωτικών στο βιολογικό γάλα, όπου ανιχνεύθηκαν σε ποσότητα μέχρι και 90% μεγαλύτερη από το γάλα συμβατικής παραγωγής. Σύμφωνα με τον συντονιστή του έργου, Καθηγητή Carlo Leifert του Πανεπιστημίου του Newcastle στη Μ. Βρετανία, τα αποτελέσματα αυτά σημαίνουν ότι η διατροφή με βιολογικά προϊόντα ισοδυναμεί με την λήψη μιας επιπλέον μερίδας φρούτων και λαχανικών ημερησίως. “Υπάρχουν πλέον επαρκή στοιχεία για τα πλεονεκτήματα των βιολογικών τροφίμων”, είπε ο Καθηγητής Leifert, “επομένως καλούμε τους αρμόδιους φορείς να αναγνωρίσουν δημόσια και επίσημα τα οφέλη της συστηματικής και καλά διοικούμενης βιολογικής καλλιέργειας”.

Στο πλαίσιο του τετραετούς έργου, ερευνητές του Πανεπιστημίου του Newcastle μεγάλωσαν βοοειδή και καλλιέργησαν φρούτα και λαχανικά, όπως λάχανα, μαρούλια, καρότα, πατάτες και σιτάρι, σε βιολογικά και συμβατικά αγροκτήματα σε όλη την Ευρώπη. Στη συνέχεια, προχώρησαν στη σύγκριση των προϊόντων ως προς τη γεύση και τη θρεπτική αξία. Τα πορίσματα της έρευνας ανατρέπουν τη θέση του Food Standards Agency (FSA), του επίσημου φορέα ελέγχου τροφίμων της Μ. Βρετανίας, ότι “οι καταναλωτές επιλέγουν βιολογικά τρόφιμα επειδή τα θεωρούν περισσότερο ασφαλή και θρεπτικά από τα υπόλοιπα τρόφιμα, ωστόσο δεν υπάρχουν μέχρι σήμερα επαρκή επιστημονικά στοιχεία που να αποδεικνύουν κάτι τέτοιο”. Σύμφωνα με έρευνες αγοράς, οι Ευρωπαίοι καταναλωτές θέλουν εύγευστα, ασφαλή, θρεπτικά και σε προσιτές τιμές τρόφιμα που δεν επιβαρύνουν το περιβάλλον. Οι βιολογικές “low input” καλλιέργειες που αποφεύγουν τη χρήση συνθετικών εντομοκτόνων και λιπασμάτων, ανταποκρίνονται σε αυτά τα κριτήρια.

Σύμφωνα με έρευνα του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών που διενεργήθηκε από το εργαστήριο Γεωργίας του τμήματος Φυτικής Παραγωγής, υπό τον καθηγητή κ.Νικόλαο Σιδηρά, αποδεικνύεται ότι το βιολογικό σπανάκι έχει πολύ μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε βιταμίνη C και διατηρείται περισσότερο. Επιπρόσθετα, έρευνα που διεξήχθη στο Πανεπιστήμιο Τρούμαν των Η.Π.Α, απέδειξε ότι τα βιολογικά πορτοκάλια, αν και έχουν μικρότερο μέγεθος, περιέχουν 30% περισσότερη βιταμίνη C από τα συμβατικά. Η δυσαναλογία μεγέθους και περιεκτικότητας σε βιταμίνη C πιθανόν να οφείλεται σε αραίωση των θρεπτικών ουσιών- άρα και της βιταμίνης- λόγω της μεγαλύτερης περιεκτικότητας των συμβατικών προϊόντων σε νερό.

Σε έρευνα του Πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον συγκρίθηκαν μήλα από τρεις διαφορετικές καλλιέργειες. Η μία ήταν συμβατική, η δεύτερη βιολογική και η τρίτη συνδύαζε και τις δύο μεθόδους. Η έρευνα απέδειξε ότι όχι μόνο τα βιολογικά μήλα ήταν νοστιμότερα, αλλά ότι η βιολογική καλλιέργεια είχε την ελάχιστη δυνατή περιβαλλοντική επίπτωση, το έδαφός της βρισκόταν στην καλύτερη κατάσταση και ότι είναι η πιο βιώσιμη από τις τρεις, καθώς εξοικονόμησε την περισσότερη ενέργεια.